B'Rock door de grote poort naar Europa

Het jonge Vlaamse barokensemble B'Rock was de afgelopen dagen aan het werk in een van de centra van de hedendaagse barokwereld: Berlijn.

Om het even welke beginnende groep is blij met de uitnodiging om in Potsdam een concert te verzorgen, een gezellig stadje aan de westrand van Berlijn. De Nikolaisaal is een typische ,,post Wende''-constructie: een geslaagde combinatie van een fraai gerestaureerde 18de-eeuwse façade en een modern interieur dat volledig ten dienste van de akoestiek staat.

Je vraagt je af of de ruim vijfhonderd nette Duitse burgers die naar B'Rock komen luisteren, weten wat hen te wachten staat: een concert waar de vonken van afspatten, nu eens witheet van de energie, dan weer adembenemend verstild. B'Rock is een gedisciplineerde groep enthousiastelingen, die bruist van de muzikale inspiratie. Hun aanpak is het resultaat van een heilig geloof in een uniek totaalconcept, dat steeds betere resultaten oplevert.

B'Rock trok niet met een zuiver orkestraal programma naar Berlijn, maar koos voor een grotere uitdaging: twee anthems van Henry Purcell en het onovertroffen ,,Dixit Dominus'' van Händel. Muziek die B'Rock op het lijf geschreven is en symbool kan staan voor de jonge geschiedenis van het ensemble. Henry Purcell was amper 22 toen hij naar Italië trok en er door het artistiek prikkelende klimaat uitgroeide tot een componist van wereldklasse. Alsof zijn creatieve geest door de juiste samenloop van omstandigheden plots volledig tot ontplooiing kon komen.

Hetzelfde kan van B'Rock worden gezegd: het ensemble werd pas in 2005 opgericht, maar werd meteen bedolven onder de lofbetuigingen. Veel orkestleden waren vroeger al in diverse barokensembles actief, maar zijn plots in een ideale omgeving terechtgekomen, die hen stimuleert het beste van zichzelf te geven.

Democratie

B'Rock heeft geen vaste dirigent, maar nodigt voor elk project een coach uit, die het orkest tijdens de repetities begeleidt en bijstuurt. Voor de koorwerken van Purcell en Händel was geen betere keuze denkbaar dan Gary Cooper, grootgebracht als ,,organ scholar'' in Oxford, in de schoot van de Engelse koortraditie.

De repetities vinden plaats in het gloednieuwe Radialsystem V, een centrale plek voor cultuur aan de oevers van de Spree, vlak bij de laatste kleurrijk beschilderde resten van de Berlijnse muur. Het concept dat B'Rock hanteert, blijkt niet evident en brengt spanningen teweeg. Cooper leidt de repetities van achter het klavecimbel, maar ziet zich genoodzaakt vooral aandacht te besteden aan het koor, het nog maar drie jaar oude Vocalconsort Berlin. De koorleden voelen zich bij Purcell slecht op hun gemak en moeten voortdurend aangepord worden om aandacht te besteden aan dictie en expressie. Ook de vocale solisten blijken weinig stabiel en de solosopraan wordt zelfs even aangespoord ,,de noten nog eens van dichtbij te bekijken''.

Geen probleem echter met de muzikanten: tussen B'Rock en Gary Cooper klikt het wonderwel. Cooper is geen figuur die zijn visie opdringt: hij laat volop ruimte voor inbreng van alle orkestleden. En dat loont: er wordt gediscussieerd over details én grote lijnen en de dirigent en het orkest komen steeds verrassend snel tot haalbare conclusies. Democratie werkt het best als iedereen met hart en ziel bij de zaak betrokken is. Dat blijkt ook tijdens de pauzes: geen kranten of kruiswoordraadsels, maar gewoon verder praten en nieuwe dingen uitproberen.

Exceptioneel

Het concert zelf is een succes. Cooper vertrouwt de muzikanten blindelings en geeft opvallend veel vrijheid in de twee inleidingen tot Purcells anthems. De strijkers klinken fascinerend zacht maar toch intens en de opbouw is perfect gedoseerd. In ,,Dixit Dominus'' spat de creativiteit van het podium af. Cooper probeert op zijn klavecimbel zo vaak mogelijk zelf als ,,maestro al cembalo'' mee te spelen en inspireert door zijn eigen fantasierijke spel het orkest. Bij momenten doet de interactie tussen Cooper en B'Rock zelfs denken aan de legendarische samenwerking tussen Trevor Pinnock en zijn English Concert in hun beste jaren, intussen twintig jaar geleden.

Dit B'Rock heeft een grote toekomst. Er is talent, werklust en visie in overvloed en het management koestert realistische maar stoutmoedige ambities. Zoals Gary Cooper het uitdrukte: ,,Iets als B'Rock is in Engeland, toch de wieg van veel barokensembles, momenteel ondenkbaar. Dit orkest is veel beter dan om het even welk Engels barokorkest. Ik ben een gelukkig man, nu ik weet dat dit initiatief bestaat en dat er een plek is waar alleen de muziek echt van belang is.''